Çağrı İşareti onaylanmamış kişiler platformda konu açma yetkisi veya ileti gönderme yetkisi bulunmamaktadır.
Ana Menü

20 Metre Bandinda Mobil Whip Anten Kullanimi ve Cozumler

Başlatan Telsiz TürkiyeDoğrulandı, 04 Kasım, 2026, 15:01

« önceki - sonraki »

Telsiz TürkiyeDoğrulandı

Rol: Kurucu
Çağrı İşareti TB3TKK
Mobil whip anten kullanımı, portatif telsiz operasyonlarında hızlı kurulum avantajı sağlasa da, özellikle 20 metre bandında yani 14.0 ile 14.35 MHz arasında doğru ayarlanmadığında ciddi verim kayıplarına yol açar. Sahada yapılan en ufak bir montaj hatası bile yüksek SWR değerlerine, çıkış katının korunmasına ve uzak istasyonlarla yapılan QSO'ların yarıda kalmasına neden olur. Referans frekans olarak aldığımız 14.175 MHz üzerinde stabil çalışmak, teorik bilgiyi saha pratikleriyle birleştirmekten geçer.

20 Metre Bandinda Mobil Whip Anten Kullanimi ve Cozumler


Arazi şartlarında karşılaşılan en büyük problemlerin başında yetersiz veya yanlış konumlandırılmış RF topraklama gelir. Mobil whip antenler, temel olarak çeyrek dalga dikey sistemler veya bazen bobinli kısaltılmış dikey antenler olarak çalışır. Antenin düzgün çalışabilmesi için 50 ohm empedans uyumuna ve radyal sistemine mutlak surette ihtiyaç duyar. Sabit istasyonların aksine portatif kullanımlarda bu sistem genellikle ihmal edilir.

Yetersiz Karşı Agirlik Teli ve RF Topraklama Hatalari

Birçok operatör, araca veya portatif tripoda monte ettiği whip antenin dibine tek bir radyal teli bağlayarak yeterli RF dönüşü elde edeceğini düşünür. Oysa 14 MHz bandı için teorik çeyrek dalga boyu hesabı yapılırken dalga boyu formülü kullanılır. Hız faktörü hesaba katıldığında, 14.175 MHz için temel çeyrek dalga boyu yaklaşık 5.3 metre civarındadır. Bu boyda yeterli sayıda karşı ağırlık teli çekilmediğinde, RF akımı coaksiyel kablonun kalkanı üzerinden akar ve tentür kutusunu veya telsizin kasasını RF ile yükler.

Sahada bu hatayı çözmek için en azından rezonans boyunda bir radyal veya birden fazla kısaltılmış radyal teli yere serilmelidir. Eğer araç üstü mıknatıslı taban kullanılıyorsa, kaporta iyi bir iletken zemin oluşturur ancak boyasız metal temas noktası şarttır. Toprak zemin üzerindeki tripod kurulumlarında ise radyal tellerinin yere yayılması, antenin 50 ohm empedansa yaklaşmasını sağlar ve gövde üzerindeki RF sızıntılarını büyük ölçüde engeller.

Hatali Bobin Ayari ve Boy Teleskopik Kismi Problemleri

Kısaltılmış whip antenlerin üzerinde bulunan ayar bobinleri, elektriksel boyu uzatarak fiziksel olarak kısa olan antenin 14 MHz bandında rezonansa gelmesini sağlar. Operatörler genellikle bobin kayar halkasını veya musluğunu üreticinin katalog değerine getirip bırakır. Ancak toprak yapısı, antenin etrafındaki ağaçlar ve zemin nemi bu değeri anında değiştirir. 14.175 MHz merkez frekansından uzaklaşıldıkça SWR 1.5:1 seviyesinin üzerine fırlar.

Rezonans frekansını tutturmak için anten analizörü kullanarak önce dip frekansın nerede olduğuna bakılmalıdır. Eğer dip frekans 13.8 MHz gibi alt bir değere kaydıysa whip boyu kısaltılmalı, 14.6 MHz gibi üst bir değere çıktıysa whip boyu uzatılmalıdır. Bobin ayarı hassas yapıldıktan sonra teleskopik kısımlar mekanik olarak sıkıştırılmalı, rüzgarda oynamaması için kilit mekanizmaları kontrol edilmelidir.

Coaksiyel Kablo ve Baglanti Noktalarindaki Kayiplar

Portatif operasyonlarda sık sökülüp takılan RG-58 gibi ince koaksiyel kablolar, BNC veya PL-259 konnektör diplerinden zamanla kırılır. 14 MHz gibi HF frekanslarında kablo kayıpları düşük gibi görünse de, yüksek SWR durumunda kablo içinde duran dalga oranı artar ve ısı kayıpları başlar. Anten tabanındaki SO-239 konnektörünün nem kapması, oksitlenmesi veya içine su girmesi empedansı aniden değiştirir.

Sahaya çıkmadan önce tüm konnektörler multimetre ile kontrol edilmeli, kısa devre veya kopukluk olup olmadığı incelenmelidir. Anten tabanında kullanılan adaptörlerin kaliteli pirinç veya gümüş kaplama olmasına dikkat edilmelidir. Alüminyum veya ucuz zamak alaşımlı adaptörler RF akımını taşırken ısınır ve güç transferini engeller.

Ortam Etkilesimleri ve Yakin Alan Kayiplari

Antenin kurulduğu alanın hemen yanındaki çitler, araçlar, metal direkler veya bol yapraklı ağaçlar antenin yakın alanını etkiler. 20 metre bandında çalışan bir whip anten, metal bir çite 1 metreden daha yakın kurulursa, antenin ışıma paterni bozulur ve SWR değeri hiçbir ayarla düşürülemez.

Bu durumu aşmak için anten her zaman açık alana, metal cisimlerden en az yarım dalga boyu uzağa kurulmalıdır. Portatif kullanımda ağaç dallarına ip atarak anteni dik tutmak cazip gelse de, yaprakların nemli olması antenin rezonans frekansını kaydırır. Kurulum yerini seçerken çevresel faktörler her zaman SWR ölçümünden önce göz önüne alınmalıdır.

  • Anten analizörünü doğrudan anten tabanına bağlayarak ölçüm yapın, uzun kablo kullanmayın.
  • 14.175 MHz referans frekansında minimum SWR yakalamak için teleskopik boyu milimetrik olarak ayarlayın.
  • Yerde en az bir adet çeyrek dalga boyuna yakın radyal teli kullanın.
  • Konnektörlerin oksitsiz ve mekanik olarak sağlam olduğundan emin olun.
  • Anteni metal çitlerden ve araç gövdelerinden uzakta konumlandırın.

Sizin arazi çalışmalarınızda 20 metre bandında whip anten kullanırken en çok zorlandığınız ve sahada pratik çözümler ürettiğiniz durum hangisi oldu?