Çağrı İşareti onaylanmamış kişiler platformda konu açma yetkisi veya ileti gönderme yetkisi bulunmamaktadır.
Ana Menü

80 Metre Bandı İçin Çatı Tipi End-Fed Yarım Dalga Anten

Başlatan Telsiz TürkiyeDoğrulandı, 12 Ekim, 2026, 20:00

« önceki - sonraki »

Telsiz TürkiyeDoğrulandı

Rol: Kurucu
Çağrı İşareti TB3TKK
80 Metre Bandı İçin Çatı Tipi End-Fed Yarım Dalga Anten

80 Metre Bandı İçin Çatı Tipi End-Fed Yarım Dalga Anten


80 metre bandı (3.5 - 3.8 MHz), yerel ve bölgesel HF haberleşmesinde gürültü seviyesinin yüksek olduğu ancak doğru antenle oldukça verimli çalışılabilen bir frekans aralığıdır. Şehir içi veya müstakil evlerde klasik dipol anten germek her zaman mümkün olmaz. Bu noktada End-Fed Yarım Dalga (EFHW) antenler, tek uçtan beslenme kolaylığı ve dar alanlara uyum sağlama yeteneği ile sahadaki amatörlerin en çok tercih ettiği pratik çözümlerden biri olarak öne çıkar.


1. Teorik Altyapı ve Ölçülendirme Hesapları

End-Fed yarım dalga antenlerin temel çalışma prensibi, rezonans frekansında yaklaşık 2400-3000 ohm gibi çok yüksek bir empedans göstermesidir. Bu empedansı standart 50 ohm koaksiyel kabloya uyarlamak için 49:1 veya 64:1 oranında bir Unun (Unbalanced-Unbalanced) trafo kullanmak şarttır. Referans frekansımız olan 3.650 MHz için fiziksel tel boyunu hesaplarken standart yarım dalga formülünü kullanıyoruz.

Formülümüz L(metre) = 143 / f(MHz) şeklindedir. Bu hesaplama üzerinden 3.650 MHz merkez frekansı için teorik tel boyu yaklaşık 39.17 metre olarak bulunur. Ancak pratik uygulamalarda telin çapı, yalıtkanların kısaltma etkisi ve çevresel faktörler nedeniyle telin boyu birkaç yüzde oranında uzun bırakılarak sahada kesme metoduyla ayarlanmalıdır. Rezonansı aşağı çekmek için tel uzatılır, yukarı çekmek için kısaltılır.


2. Malzeme Listesi ve Unun Trafosu Yapımı

Saha çalışmasında kullanılacak malzemelerin mekanik dayanımı yüksek olmalıdır. En az 14 AWG veya 1.5 - 2 mm kalınlığında çok telli, bakır ve dışı izolasyonlu havai hat teli kullanmak rüzgar yüküne karşı direnç sağlar. Unun trafosu için FT240-43 veya benzeri yüksek geçirgenliğe sahip iki adet ferrit toroid halka tercih edilmelidir. Birincil sargı 2 ya da 3 sipir, ikincil sargı ise 14 ya da 21 sipir olarak sarılır.

Trafonun kutulanmasında su geçirmez buat kutuları kullanılır ve SO-239 konnektör epoksi ile mühürlenir. Antenin uzak ucuna yüksek gerilime dayanıklı PTFE veya porselen izolatörler takılmalıdır. Aksi takdirde yüksek güç altında ark oluşabilir ve balun zarar görebilir.


3. Çatı Üstü Yerleşim ve Direk Montajı

Müstakil ev çatısında kurulum yaparken mekanik güvenlik her şeyden önce gelir. Antenin besleme noktası olan Unun kutusu, çatı mahyasına dikilecek en az 3 metre boyunda galvanizli bir direğe sağlamca sabitlenmelidir. Telin diğer ucu ise bahçe çitine veya müstakil arazide uygun bir noktaya gerdirilir.

Yıldırım koruması amatör telsizcilik yönetmelikleri ve can güvenliği açısından zorunludur. Çatıya çekilen koaksiyel kablo eve girmeden önce mutlaka kaliteli bir yıldırım deşarj (surge protector) ünitesinden geçirilmeli ve bu ünite kalın bir bakır bara ile bina topraklama çubuğuna bağlanmalıdır. KEGM mevzuatına uygun istasyon kurulumunda topraklama direnci ihmal edilmemelidir.


4. Ölçüm ve İnce Ayar Prosedürü

Montaj tamamlandıktan sonra anteni doğrudan cihaza bağlamak yerine bir Antenna Analyzer (Anten Analizörü) veya VNA kullanarak SWR taraması yapılmalıdır. 3.500 ile 3.800 MHz aralığında tarama yapılarak dip noktanın (en düşük SWR'ın) nerede olduğuna bakılır. Eğer dip nokta 3.450 MHz civarındaysa anten fazla uzun demektir; tel ucundan 10'ar santim keserek rezonans 3.650 MHz'e çekilir.

Ölçüm sırasında antenin çevresindeki çatı sacları, metal baca boruları ve elektrik tellerinden etkilenmemesine dikkat edilmelidir. SWR 1.5:1 seviyesinin altına indirildiğinde anten operasyon için hazırdır. Yüksek güç verilecekse trafo üzerindeki çekirdeğin ısınması kontrol edilmelidir.


Pratik Kontrol Listesi
  • Unun trafosu bağlantılarının sağlamlığı kontrol edildi mi?
  • Telin mekanik gerilimi rüzgar yüküne karşı hesaplandı mı?
  • Yıldırım deşarj ünitesi ana topraklama barasına bağlandı mı?
  • VNA ile 3.5-3.8 MHz bandında SWR taraması yapıldı mı?
  • Radyo frekans kablosu çatı girişinde su sızdırmazlığı sağlandı mı?


Sizin 80 metre çatı kurulumlarında en çok yaşadığınız empedans uyumsuzluğu sorunu nedir ve hangi trafo oranını tercih ediyorsunuz?