Çağrı İşareti onaylanmamış kişiler platformda konu açma yetkisi veya ileti gönderme yetkisi bulunmamaktadır.
Ana Menü

144-146 MHz Çatı Tipi Ground Plane Anten Yapımı ve Ölçüleri

Başlatan Telsiz TürkiyeDoğrulandı, 20 Ekim, 2026, 13:30

« önceki - sonraki »

Telsiz TürkiyeDoğrulandı

Rol: Kurucu
Çağrı İşareti TB3TKK
Müstakil ev çatısında VHF bandı için verimli ve maliyetsiz bir istasyon kurmak isteyenler için çeyrek dalga ground plane anten en doğru başlangıç noktalarından biridir. Bu anten, doğru hesaplandığında saf 50 ohm empedans sunar ve ek match devresi gerektirmeden doğrudan koaksiyel kablo ile beslenir. Saha testlerinde, özellikle yerel röle erişimlerinde ve simplex görüşmelerde el cihazı kamçısına kıyasla devasa bir performans artışı sağlar.

144-146 MHz Çatı Tipi Ground Plane Anten Yapımı ve Ölçüleri


Antenin temel çalışma mantığı, dikey bir ışıma elemanı (radyatör) ile belirli bir açıyla aşağıya bakan en az üç adet radyal elemandan oluşur. Radyatör antenin boyunu belirlerken radyal elemanlar yapay bir toprak düzlemi yaratarak ışıma açısını yataya çeker. Bu yapı, 144-146 MHz bandında omnidirectional yani her yöne eşit kazanç sağlar ve sabit istasyonlar için ideal bir ışıma deseni sunar.

Malzeme Listesi ve Temel Hesaplama

Projeye başlamadan önce mekanik dayanımı yüksek malzemeler seçilmelidir. Işıma elemanı ve radyaller için 3 ila 4 milimetre kalınlığında pirinç veya paslanmaz çelik kaynak teli en iyi sonucu verir. Besleme için su sızdırmaz kaliteli bir SO-239 dişi şasi konnektörü, konnektörü sabitlemek için küçük bir alüminyum levha ve kablo olarak RG-213 veya düşük kayıplı Ecoflex 10 tercih edilmelidir.

Frekans hesaplamasında referans olarak 145.500 MHz seçilmiştir. Çeyrek dalga boyunu hesaplamak için temel formül L (metre) = 75 / f (MHz) olarak uygulanır. Bu formül ideal dalga boyunu verse de uç etkilerini (end-effect) kompanse etmek için pratik çarpan kullanılır. 145.500 MHz için ışıyıcı eleman boyu L = 286.5 / 145.5 formülüyle yaklaşık 49.6 santimetre olarak hesaplanır. Radyaller ise ışıyıcıdan yüzde 5 daha uzun tutularak 52 santimetre kesilir.

Adım Adım Montaj ve Mekanik Yapı

Montaj aşamasında en kritik nokta SO-239 konnektörün orta pinine ışıma elemanının lehimlenmesidir. Konnektörün gövdesindeki dört adet vida deliğine ise radyal elemanlar monte edilir. Radyallerin konnektör gövdesinden dışarıya doğru yatay eksenle yaklaşık 45 derecelik bir açıyla aşağıya sarkıtılması şarttır; bu açı empedansı tam 50 ohma oturtan sihirli açıdır.

Fiziksel dayanımı artırmak için konnektör ve radyal birleşim noktaları epoksi veya suya dayanıklı dolgu macunu ile izole edilmelidir. Anten, metal bir direğe kelepçelenecekse, radyal elemanların direğe temas etmemesine dikkat edilmelidir. Aksi takdirde kısa devre oluşur ve SWR sonsuza gider. Direk olarak alüminyum veya galvanizli demir boru kullanılabilir, ancak antenin tepede her yönden açıkta kalması performans için mecburidir.

Çatı Montajı ve Yıldırım Koruması

Müstakil ev çatısına yapılacak montajda rüzgar yükü hesaplanmalı ve direk çatı mahyasına sağlam şekilde gergi telleriyle sabitlenmelidir. Kablo geçişi sırasında RG-213 gibi kalın kabloların bükülme yarıçapına dikkat edilmeli, kablo ezilmemelidir. Çatıdan eve giriş yapılırken su yalıtımına özen gösterilmeli ve kablo iç mekana girmeden önce mutlaka bir yıldırım deşarj ünitesi (lightning arrester) üzerinden topraklanmalıdır.

Yıldırım koruması sadece cihazı korumakla kalmaz, aynı zamanda statik elektrik birikimini de önleyerek alıcı katındaki gürültü seviyesini (noise floor) ciddi oranda düşürür. Topraklama hattı, binanın ana topraklama barasına düşük direncô sahip bakır şerit ile bağlanmalıdır. BTK ve KEGM düzenlemelerine uygun olarak amatör telsizcilik faaliyetlerinde güvenlik her zaman ilk sırada yer almalıdır.

SWR Ayarı ve Saha Testleri

Anten çatıya dikildikten sonra mutlaka bir SWR metre veya Antenna Analyzer yardımıyla 144-146 MHz bandında ölçüm yapılmalıdır. 145.500 MHz merkez frekansında SWR değerinin 1.5:1 altında olması beklenir. Eğer dip noktası 144 MHz tarafına kaydıysa ışıma elemanı milimetrik olarak kısaltılır; 146 MHz üzerine kaydıysa element kısa demektir, bu durumda yeniden lehimleme gerekebilir.

  • Ölçümleri yaparken anteni elinizle tutmayın, vücut kapasitesi ölçümü yanıltır.
  • Konnektör bağlantılarının neme karşı daralan makaron ile yalıtıldığından emin olun.
  • Radyal açılarının simetrik olmasına dikkat edin, aksi takdirde ışıma deseni bozulur.
  • Kablo kayıplarını minimize etmek için gerekenden uzun kablo kullanmaktan kaçının.
  • İlk testleri düşük RF çıkış gücü ile gerçekleştirin.

Sizin çatınızda kullandığınız ground plane antenin SWR değeri bant genelinde nasıl seyrediyor, denediğiniz farklı radyal açıları performansı nasıl etkiledi?