Çağrı İşareti onaylanmamış kişiler platformda konu açma yetkisi veya ileti gönderme yetkisi bulunmamaktadır.
Ana Menü

Koaksiyel Kabloda Sinyal Kaybı Nasıl Hesaplanır?

Başlatan Telsiz TürkiyeDoğrulandı, 09 Ekim, 2026, 11:33

« önceki - sonraki »

Telsiz TürkiyeDoğrulandı

Rol: Kurucu
Çağrı İşareti TB3TKK
Anten ile telsiz arasındaki koaksiyel kabloda meydana gelen zayıflama, sahadaki en kritik performans faktörlerinden biridir. Çıkış gücünüz ne kadar yüksek olursa olsun, besleme hattındaki kayıplar nedeniyle bu gücün bir kısmı antene ulaşmadan ısıya dönüşür. Bu teknik rehberde, dB/100m değerlerinden yola çıkarak gerçek hattınızdaki zayıflamayı nasıl hesaplayacağınızı ele alacağız.

Koaksiyel Kabloda Sinyal Kaybı Nasıl Hesaplanır?


dB/100m Değerlerinin Anlamı ve Kaynaklar
Üretici kataloglarında koaksiyel kabloların zayıflama karakteristiği genellikle 100 metre başına desibel olarak verilir. Bu değerler sabit değildir; kablonun empedansına, iç iletkenin yapısına, dielektrik malzemeye ve en önemlisi frekansa göre değişir. Örneğin RG-213 veya RG-58 gibi standart tiplerin yanı sıra düşük kayıplı LMR serisi kabloların da kataloglarında frekans bazlı zayıflama tabloları bulunur.

Tablodaki değer doğrudan 100 metrelik standart boy içindir. Ancak sahada nadiren tam 100 metre kullanırız. Kullanacağınız kablo uzunluğu bu standardın altında veya üstündeyse, zayıflama lineer olarak uzunlukla ölçeklenir. 30 metrelik bir hatta bakıyorsak, katalog değerinin yüzde otuzunu baz alarak ilk hesabı yaparız.

Frekans Artışının Zayıflamaya Etkisi
Frekans yükseldikçe koaksiyel kablodaki kayıplar katlanarak artar. HF bandında (örneğin 3.5 MHz veya 7 MHz) zayıflama genellikle ihmal edilebilir seviyelerdedir. Ancak VHF bandına (144 MHz) ve özellikle UHF bandına (432 MHz ve üstü) çıktığımızda, cilt etkisi (skin effect) devreye girer ve akım iletkenin sadece dış yüzeyinden akmaya başlar.

Bu fiziksel kural, yüksek frekanslarda kablo içi direncin fiilen artmasına neden olur. HF'de neredeyse kayıp yaratmayan ince bir kablo, UHF bandında birkaç metrede bile ciddi güç yutabilir. Bu yüzden VHF ve UHF çalışacak amatörlerin, frekans arttıkça kablo çapını büyütmesi veya daha düşük kayıplı dielektrik malzemeye sahip kablolar seçmesi şarttır.

Gerçek Hat Kaybı Hesaplama Adımları
Kablonun gerçek kaybını bulmak için şu formülü ve mantığı izleriz: Toplam Kayıp (dB) = (KatalogdB / 100m) * (Kablo Boyu / 100) * (Frekans Katsayısı Düzeltmesi). Örnek olarak, 432 MHz'de 40 metre uzunluğunda RG-58 kablo kullandığımızı varsayalım. RG-58 için 400 MHz civarında katalog kaybı kabaca 22 dB/100m civarındadır.

Bu durumda hesaplama şu şekildedir: 22 dB çarpı 0.4 (40 metrenin oranı) bize yaklaşık 8.8 dB kayıp verir. Telsizinizden çıkan 50 Watt güç, antene varana kadar bu zayıflama nedeniyle dramatik biçimde düşer. Karşı istasyonun sizi duyması veya sizin rölelere erişmeniz bu kayıplar yüzünden zora girer; hatta aldığınız zayıf sinyaller de aynı oranda ezilir.

Konnektör ve Adaptör Kayıpları
Kablo kayıpları sadece bakır ve örgü kaydından ibaret değildir. Hattın arasına eklenen her bir PL-259, N tipi konnektör, adaptör ve swr metre de ek zayıflama getirir. VHF ve özellikle UHF bantlarında kalitesiz veya hatalı lehimlenmiş tek bir konnektör bile 0.5 dB ile 1 dB arası ek kayıp demektir.

Bu yüzden hesap yaparken kablo boyunun getirdiği kaybın üzerine konnektör başına ortalama 0.2 dB ila 0.5 dB eklemek en doğru mühendislik yaklaşımıdır. Sahada yapılan montajlarda konnektörlerin empedans uyumuna (genellikle 50 ohm) dikkat edilmeli ve sızdırmazlık sağlanarak oksitlenmenin önüne geçilmelidir.


Saha Kontrol Listesi
  • Kablolama yaparken frekansa uygun düşük kayıplı tip seçin.
  • Katalogdaki dB/100m değerini metre oranına bölerek ölçekleyin.
  • UHF bantlarında ince kablolardan kesinlikle kaçının.
  • Konnektör kayıplarını toplam bütçeye mutlaka dahil edin.
  • SWR ölçümlerinizi her zaman anten ucunda veya kayıp hesabı yaparak yapın.

Sizin saha kurulumlarınızda en sık karşılaştığınız ve hesaplamalarda gözden kaçan kayıp unsuru hangisi oluyor?