Çağrı İşareti onaylanmamış kişiler platformda konu açma yetkisi veya ileti gönderme yetkisi bulunmamaktadır.
Ana Menü

Kılıf Akımı (Common Mode) Belirtileri ve Çözüm Yolları

Başlatan Telsiz TürkiyeDoğrulandı, 03 Ekim, 2026, 12:01

« önceki - sonraki »

Telsiz TürkiyeDoğrulandı

Rol: Kurucu
Çağrı İşareti TB3TKK
Anten sistemlerinde karşılaşılan en sinsi problemlerden biri koaksiyel kablonun dış kılıfı üzerinden akan istenmeyen RF akımlarıdır. Bu durum hem ışıma verimliliğini düşürür hem de istasyonda RF geri beslemesine yol açarak cihaz arızalarına veya evdeki elektronik eşyalarda parazitlere neden olur. Sahada çalışan her amatör telsizcinin bu fiziksel olguyu anlaması ve sahada doğru müdahalelerle bastırması şarttır.

Kılıf Akımı Nedir ve Belirtileri Nelerdir?
Normal şartlar altında koaksiyel kablonun iç iletkeni ile dış iletkeninin iç yüzeyi sinyali taşır ve dış kılıfın dış yüzeyinde akım olmaması gerekir. Ancak anten empedansı ile besleme hattının dengesizliği, kötü toprak veya yetersiz simetri nedeniyle dış kılıf da bir antene dönüşür. Bu durumda kablo da ışıma yapar.

Saha çalışmasında bu akımın en net belirtisi, mikrofonu elinize aldığınızda veya el cihazıyla mandallama yaptığınızda parmaklarınızda RF yanığı hissetmenizdir. Ayrıca bilgisayar ekranlarında karıncalanma, hoparlörlerden hoparlör cızırtısı gelmesi, SWR değerinin bantlar arasında sürekli oynaması ve akort tutturmada zorluk yaşanması kılıf akımının kesin göstergesidir.

Ferrit Boncuk Kullanımı ve Seçimi
Kılıf akımını bastırmanın en pratik yolu kablo üzerine uygun geçirgenlikte ferrit malzemeler yerleştirmektir. Ferritler ortak mod akımlarına karşı yüksek empedans gösterirken, diferansiyel mod sinyallere yani telsiz ile anten arasındaki faydalı RF sinyaline etki etmezler. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli unsur doğru malzeme sınıfını seçmektir.

HF bantlarında çalışırken genellikle 43 veya 31 karışım ferrit malzemeler tercih edilir. VHF ve UHF bantları için ise 61 karışım daha uygundur. Ferrit malzemenin kablo üzerine tek tur geçirilmesi düşük frekanslarda yetersiz kalabilir; bu nedenle kablonun ferrit çekirdek üzerinden birkaç kez sarılması endüktansı artırarak ortak mod bastırma verimliliğini doğrudan yükseltir.

Choke Balun Yapımı ve Uygulama Teknikleri
Doğru sarılmış bir akım balunu veya choke balun, kılıf akımlarını engellemede en kesin çözümdür. Genellikle RG-213 veya daha ince RG-58 koaksiyel kablodan belirli çapta bir boru veya halka üzerine sarılarak hava çekirdekli balunlar elde edilir. Bu sarımlar kablonun dış kılıfından dönen akımı engeller.

Örneğin HF bandında kullanılmak üzere PVC bir boru üzerine koaksiyel kablo sıkıca sarılarak 10 ila 15 tur arasında air choke yapılabilir. Sarım sayısı çalışılacak en düşük frekansa göre hesaplanır ve reaktansın en az 500 ohm olması hedeflenir. Bu balun antenin besleme noktasına, yani kablonun antene bağlandığı tam noktaya monte edilmelidir.

Saha Ölçümleri ve Test Yöntemleri
Balun montajı tamamlandıktan sonra etkinliğin saha şartlarında test edilmesi gerekir. Sadece anten analizörü ile SWR ölçmek yeterli değildir; çünkü SWR düşük olsa bile kılıf akımı akmaya devam edebilir. Bu nedenle RF akım ölçer pens ampermetreler kullanılarak kablonun dışındaki akım miligram seviyesinde takip edilmelidir.

İstasyonda yapılan testlerde ses kartı arayüzlerinin kilitlenmesi veya CAT bağlantısının kopması gibi sorunların ortadan kalkıp kalkmadığı gözlenir. BTK ve KEGM yönetmeliklerine uygun olarak yapılan bu bastırma çalışmaları, çevreye verilen elektromanyetik girişimi en aza indirerek diğer servislerle uyumlu çalışmanızı güvence altına alır.

  • Anten besleme noktasında mutlaka akım balonu kullanın.
  • Koaksiyel kabloyu bina girişinde topraklama bloğundan geçirin.
  • Ferrit seçimini çalışacağınız frekans bandına göre dikkatli yapın.
  • Telsiz kasasını düşük empedanslı kalın bir bakır şerit ile RF toprağına bağlayın.
  • SWR değerine aldanmadan kılıf üzerindeki RF sızıntısını kontrol edin.

Sizin saha deneyimlerinizde kılıf akımıyla en çok hangi frekansta karşılaştınız ve bu sorunu çözmek için hangi yöntemi tercih ediyorsunuz?

Kılıf Akımı (Common Mode) Belirtileri ve Çözüm Yolları