Portatif arazi calismalarinda 70 santimetre bandinda yuksek kazanim elde etmek icin Yagi-Uda anten kullanimi sarttir. Ancak bu antenlerin dogada hatasiz calismasi, laboratuvar ortamindaki teorik hesaplarin birebir tutmasina degil, sahadaki fiziksel kosullara uyarlanmasina baglidir. Bu rehberde, 430-440 MHz bandinda 50 ohm empedans uyumunu yakalamak icin gereken SWR ayar adimlarini ve arazi olcum tekniklerini inceleyecegiz.



Fiziksel Boyutlandirma ve Frekans Mantigi

Yagi antenlerde eleman boylari calisilan frekansa dogrudan bagimlidir. 70 cm bandinin merkezi olan 435.000 MHz referans alinirken dalga boyu hesaplamasi yapilir. Dalga boyu formulasyonu lambda = c / f uzerinden yurutulur ve pratik olarak yarim dalga boyu icin L = 143 / f(MHz) metrigi kullanilir. 435 MHz icin hesaplanan deger yaklasik 32.8 santimetredir.

Arazide yapilan kurulumlarda antenin icsel empedansi cevredeki agac, toprak veya tasiyici direk gibi metalik ve dielektrik nesnelerden etkilenir. Laboratuvarda mukemmel duran 1.1 SWR degeri, araziye cikildiginda toprak etkisiyle yukselebilir. Bu yuzden ayarlama islemi antenin calisacagi gercek arazi yuksekliginde yapilmalidir.

Analizor Ile Olcum Adimlari

SWR olcumu icin RF analizor veya SWR metre kullanilmalidir. Cihaz ile anten arasindaki koaksiyel kablonun kaybi ve boyu, olcumu etkilememesi icin minimize edilmelidir. Olcum yaparken referans frekansimiz olan 435.000 MHz merkez kabul edilerek 430 ile 440 MHz arasi tarama yapilir.

Eger dusuk SWR noktasi (dip noktasi) 430 MHz tarafina kaymissa elemanlar uzun demektir; 440 MHz tarafina kaymissa elemanlar kisa demektir. Hedefimiz olan 435 MHz bandinda dip yapmasi icin direktor ve yoneltici elemanlarin boylari milimetrik olarak duzenlenmelidir. Olcum sirasinda insan vucudunun RF alanini etkilememesi icin analizorden uzak durulmalidir.

Boy Kisaltma ve Uzatma Yontemleri

SWR degerini 1.5 altina dusurmek icin eleman boylarina mudahale edilir. Aliminyum veya pirinc cubuklardan olusan elementler pense yardimiyla cok az kisaltilir veya ekleme yapilarak uzatilir. 430-440 MHz bandinda calisirken milimetrik hatalar bile SWR egrisini ciddi sekilde bozabilir.

Ayar sirasinda once isitici isini goren isima elemani (driven element) gama eslesmesi veya simetrik besleme noktasi kontrol edilir. Portatif kullanimda hafiflik onemli oldugundan ince malzeme secilir, bu da ruzgarda esnemeye yol acarak SWR degerinin dalgalanmasina neden olabilir. Esnemeyi onlemek icin plastik kelepce destegi sarttir.

Arazi Kurulumu ve Karsi Agirlik Teli

Arazi sartlarinda anteni yukseltmek icin fiberglas veya ahsap mast direkler tercih edilmelidir. Metal direkler RF alanini bozarak SWR ayarini imkansiz hale getirir. Anten mastinin yere sabitlenmesi ve asiri ruzgarda devrilmemesi icin naylon halatlarla gerdirilmesi gerekir.

Portatif istasyonlarda RF toprak dengesini saglamak adina telsiz govdesine baglanan karsi agirlik (counterpoise) telleri kullanilmalidir. Bu teller antenin calisma frekansina gore kesilmis radyal hatlardir. Uygun karsi agirlik kullanimi, koaksiyel kablo uzerindeki RF akimlarini (common-mode current) engeller ve gercek SWR degerini ekranda net sekilde gormemizi saglar.


Saha Kontrol Listesi

• Anteni yerden en az iki dalga boyu yukseklikte plastik mast uzerine kurun.
• RF analizoru kalibre edin ve kablo kayiplarini sifirlayin.
• 435.000 MHz merkez frekansinda SWR taramasi baslatin.
• Dip noktasi yuksek frekanstaysa elemanlari milimetrik olarak uzatin.
• Dip noktasi dusuk frekanstaysa elemanlari esit miktarda kisaltin.
• Karsi agirlik tellerini baglayarak son SWR degerini kaydedin.

Sizin portatif 70 cm Yagi kurulumlarinda SWR dusurmek icin kullandiginiz en pratik yontem veya malzeme hilesi nedir?