Çağrı İşareti onaylanmamış kişiler platformda konu açma yetkisi veya ileti gönderme yetkisi bulunmamaktadır.
Ana Menü

20 Metre Bandinda Dikey Anten Kurulumu ve Sik Yapilan Hatalar

Başlatan Telsiz TürkiyeDoğrulandı, 11 Kasım, 2026, 16:30

« önceki - sonraki »

Telsiz TürkiyeDoğrulandı

Rol: Kurucu
Çağrı İşareti TB3TKK
20 metre bandı HF haberleşmesinde DX yapmak isteyen amatörler için en kritik frekans aralıklarından biridir. 14.0 ila 14.35 MHz arasında değişen bu bantta, özellikle 14.175 MHz referans alınarak kurulan dikey antenlerde verim kayıpları sıkça görülmektedir. Saha deneyimleri, doğru hesaplanmamış radyal sistemleri ve yanlış empedans eşlemelerinin bu performans düşüklüğünün ana kaynağı olduğunu göstermektedir.

20 Metre Bandinda Dikey Anten Kurulumu ve Sik Yapilan Hatalar


Yetersiz ve Kötü Topraklama Radyalleri

Dikey antenlerin çalışma prensibi, RF enerjisinin yayılımı için yansıtıcı bir zemin veya yapay radyal sistemine ihtiyaç duyar. 20 metre bandı için çeyrek dalga boyu hesaplaması L (metre) = 71.5 / f (MHz) formülü ile yapılır. 14.175 MHz referans frekansı için bu değer yaklaşık 5.04 metredir. Sahada yapılan en büyük hata, sadece 2 veya 3 adet kısa tel ile radyal sistemi kurmaktır. Bu durum zemin kayıplarını artırarak sinyalin toprak tarafından emilmesine yol açar.

Bu sorunun çözümü için toprak üstü veya gömülü radyal ağının genişletilmesi şarttır. En az 4 adet rezonans boyunda radyal kullanılmalı, imkan varsa bu sayı radyal sayısı artırılarak 16 veya 32 adede çıkarılmalıdır. Radyallerin toprağa temas etmesi veya iletkenliği zayıf çivilerle tutturulması RF akımının zayıflamasına neden olur. Bağlantı noktalarının oksitlenmesini engellemek için korozyon önleyici macunlar kullanılmalıdır.

Koaksiyel Kablo ve Besleme Hattı Hataları

Dikey anten beslemesinde kullanılan koaksiyel kablonun kalitesi ve blendajın topraklandığı nokta doğrudan SWR değerini etkiler. 50 ohm empedans standartlarına uygun olmayan RG-58 gibi ince kablolar yüksek frekanslarda kayıp yaşatır. Özellikle 14 MHz bandında uzun kablo koşularında RG-213 veya daha düşük kayıplı kablolar tercih edilmelidir. Aksi takdirde kablo kayıpları nedeniyle gönderilen gücün önemli bir kısmı ısıya dönüşür.

Bir diğer hata ise akım balonunun (choke balun) ihmal edilmesidir. Dikey antenler dengesiz yapıda olduklarından, koaksiyel kablonun dış yüzeyinde istenmeyen ortak mod akımları (common-mode current) oluşur. Bu durum, telsizin kasasında RF yanıklarına ve yanıltıcı SWR ölçümlerine sebep olur. Anten besleme noktasına mutlaka uygun ferrite sarılı bir akım balonu eklenmelidir.

Yanlış Boy Kesimi ve Akort Problemleri

Antenin fiziksel boyu ile elektriksel boyu çevre koşulları nedeniyle farklılık gösterebilir. Yakındaki metal çatı elemanları, direk telleri veya ağaçlar antenin akort frekansını kaydırır. 14.175 MHz merkezli çalışmak isterken antenin rezonansı 13.8 MHz veya 14.6 MHz gibi istenmeyen noktalarda kalabilir. Bu durum telsizin çıkış katını korumaya almasına ve güç düşüşüne neden olur.

Akort işleminde sadece antenna analyzer kullanılmalı, düşük güçlü testler yapılmalıdır. Ayar yapılırken dikey elemanın boyu milimetrik olarak değiştirilmeli, son sıkma işlemi yapılmadan önce SWR band boyunca taranmalıdır. Hava koşullarının nem oranı ve sıcaklık gibi faktörler de empedansı anlık olarak değiştirebileceği için ölçümler açık havada tekrarlanmalıdır.

Çevre Etkileşimleri ve Montaj Yüksekliği

Dikey antenlerin performansı radyal düzleminin yerden yüksekliği ile doğrudan ilişkilidir. Antenin doğrudan yere monte edilmesi ile çat elektriğine kurulması arasında empedans farkı vardır. Çatılarda yapılan montajlarda metal çatı sacı yetersiz kalırsa suni radyal sistemi kurulmalıdır. Yakındaki yüksek gerilim hatları veya komşu çatı antenleri de dikey antenin ışıma paternini bozarak asimetrik yayılıma neden olur.

  • 14.175 MHz için radyal boyunu formüle göre tam hesaplayın (yaklaşık 5.04 metre).
  • Anten besleme hattında mutlaka uygun akım balonu kullanın.
  • SWR ölçümünü doğrudan anten çıkışından veya kayıpsız kısa kablo ile yapın.
  • RG-58 kabloyu uzun mesafelerde kullanmaktan kaçının, RG-213 tercih edin.
  • Toprak radyallerini tuzlu su veya iletkenliği artırıcı maddelerle desteklemeyin, mekanik teması güçlendirin.

Sizin 20 metre bandında dikey anten kullanırken karşılaştığınız en inatçı SWR problemi ne oldu ve bunu nasıl çözdünüz?