Giris ve Planlama



10 metre bandi, gunes lekesi dongusune bagli olarak DX calismalari icin mukemmel firsatlar sunar. Bu bantta yonlu calismak istedigimizde Moxon dikdortgen anten hem maliyeti dusuk hem de on-arka orani yuksek kompakt bir cozum olarak one cikar. Ancak antenin performansi dogrudan SWR degerine ve rezonans frekansina baglidir. Bu yazi, mustakil ev catisinda gerceklestirilen 28.500 MHz merkezli bir Moxon kurulumunun tum inceliklerini kapsar.

Saha calismalarinda en sık yapilan hata, anteni metre uzerinde rastgele olculerle kesip direge dikmektir. Yerel ortam faktorleri, cati saclari ve yakin cevre direkleri empedansi etkiler. Dogru bir calisma icin once teorik hesaplar yapilir, ardindan sahadaki olcum sonuclarina gore fiziksel ayarlar yapilir. Bu surec, transceivarinizin final katini korumak ve gucu kayipsiz isimak icin hayati onem tasir.

Catida Direk Montaji ve Guvenlik

Mustakil ev catisinda calisirken ilk kural guvenliktir. Anten diregi catinin en yuksek ve acik alanina yerlestirilmeli, ruzgar yuku hesaplanarak en az uc adet gergi teli ile desteklenmelidir. Gergi tellerinde RF akimlarinin donusumunu engellemek icin izolatörler kullanilmalidir. Direk tabani cati kaplamasini delmeyecek sekilde genis bir taban saci uzerine oturtulmalidir.

Guvenlik denince akla ilk gelen unsurlardan biri yildirim korumasidir. Anten diregi, evin ana topragina dusuk direncirli kalin bir bakir iletken ile baglanmalidir. Kablo binaya girmeden once mutlaka dis ortam coaxial paratoner uzerinden topraga deşarj edilmelidir. Bu tedbirler, cihazlarinizi atmosferik yuklenmelere karsi korur ve KEGM guvenlik yonetmeliklerine uyum saglar.

Moxon Olculeri ve Hesaplama Mantigi

Moxon anten tasariminda temel amac 50 ohm coax kabloya dogrudan eslesebilen bir besleme noktasi elde etmektir. 28.500 MHz referans frekansi icin kabaca bir hesap yaparsak, yarim dalga boyu formulunden yararlaniriz. Temel formul L (metre) = 143 / f (MHz) seklindedir. Bu formul bize dipol boylarini verirken Moxon icin ozel oranlar kullanilir; radyator ve yonlendirici bilesenleri arasindaki bosluk empedansi dogrudan etkiler.

Frekansi ayarlamak icin boy kisaltma veya uzatma mantigi basittir: Eger rezonans frekansi 28.000 MHz gibi dusuk bir degere kaymissa, hem radyator hem de reflektor elemanlarinin uc kisimlarindan esit miktarda keserek kisaltma yapilir. Frekans yuksek cikarsa eleman uclarina ekleme yapilarak boy uzatilir. 10 metre bandinda 1 MHz lik kayma yaklasik santimetrelik ayarlamalar gerektirir, bu yuzden kesim yaparken yavas hareket edilmelidir.

Analizor ile SWR Olcumu ve Kablo Gecisi

Anten ayari yaparken transmiter yerine mutlaka bir RF analizor kullanilmalidir. Analizor, 28.000 ile 29.7 MHz arasinda tarama yaparak rezonans noktasini ve reaktansi gosterir. Olcum sirasinda kablo uzunlugu onemlidir; dalga boyunun kati olan kablolar bazen hatali SWR okumalarina yol acabilir. En saglikli olcum, antenin hemen altinda yapilandir. Ancak cati basinda olcum bittikten sonra kablo eve alinir.

Kablo gecisi sirasinda RG-213 veya benzeri dusuk kayipli 50 ohm koaksiyel kablo tercih edilmelidir. Kablo catidan eve girerken pencere kenarlari ezilmemeli, ozel gecis somunlari kullanilmalidir. Eve giren kablo hatta baglanmadan once mutlaka SWR metresi ile tekrar kontrol edilmeli, 1.5:1 altindaki degerler ile istasyona enerji verilmelidir.

• Anten elemanlarini keserken once uzun bir olcuyle baslayin ve olcum sonrasi yavasca kisaltin.
• Cati uzerindeki calismalarda emniyet kemeri kullanin ve yaninizda yardimci bulundurun.
• RF analizoru dogrudan anten ucuna baglayarak dogru empedans okumasi alin.
• Topraklama hatlarini en kisa yoldan ana toprak cubuguna baglayin.
• Kablo ek yerlerini su gecirmez bantlar ve vulkanize bant ile izole edin.

Sizin 10 metre bandındaki Moxon kurulumunuzda en cok zorlandiginiz asama element ayari mi oldu yoksa cati izolasyonu ve kablo gecisi mi?