Sessizliğin İçinde

Ahmet Nuri ÖZSOY · 15 Mayıs, 2026, 13:40

Sessizliğin İçinde
Bir Ses Bulmak
Amatör telsizcilik üzerine — dalgaların ötesine geçen bir tutkunun anatomisi
İnsanlar bana zaman zaman soruyor: "Bu telsizcilik de ne ki, sadece radyoyla mı konuşuyorsunuz?" Gülümsüyorum her seferinde. Çünkü "sadece" kelimesi, bu dünyanın en küçük kapısından bile içeri sığmıyor. Amatör telsizcilik; fizik, kimya, coğrafya, insan psikolojisi, dayanışma ve ham merakın tek bir frekans üzerinde buluştuğu, anlatılması güç bir tutkudur.
Bu yazıyı yazmaya karar verdim, çünkü içimde taşıdığım bu duyguyu paylaşmadan rahat edemiyorum. Radyo başındaki saatlerde öğrendiğim şeyleri, uzaktan gelen bir sesin ciğerlerime işleyişini, ISS'den düşen bir işaretin omuzlarıma indirdiği ağırlığı — bunları bir yere bırakmam gerekiyordu.
Özgürlük: Frekansın Ucunda Kalan Şey
Mikrofonun düğmesine bastığım o an — PTT tuşuna parmağım değdiği an — dünya küçülür. Şehrin gürültüsü, işin stresi, günün koşturması bir anda arka plana çekilir. Öne çıkan yalnızca o his: boşluğun içinde bir ses olmak.
Anten tellerimin uzandığı çatıda, güneşin battığı saatlerde, 40 metreyi tarıyorum. Bazen Japonya'dan bir çağrı işareti geliyor. Bazen Brezilya'dan. Bazen sadece iki il ötemden, Elazığ'ın dağlarına yaslanmış bir arkadaş. Her biri bir hikâye. Her QSO bir el sıkışma. Coğrafya, para, dil engeli — hiçbiri orada geçerli değil. Yalnızca radyo dalgaları ve iyi niyet.
"İnsanlığın birbirini duyma arzusu, internetin icadından çok önce başlamıştı. Amatör telsizcilik, o arzunun en ham ve en saf hâlidir."
ISS: 408 Kilometre Yukarıdan Gelen Selam
Bunu yaşamadan açıklamak neredeyse imkânsız. Uluslararası Uzay İstasyonu, Türkiye üzerinden geçerken yaklaşık 10 dakikalık bir pencere açılıyor. O 10 dakika içinde —eğer her şey yolundaysa, anteniniz doğru açıda, Doppler kaymasını hesaba katmışsanız, ve biraz da şansınız varsa— astronotun sesini işitebiliyorsunuz. Düz, titiz, gerçek bir insan sesi.
ARISS — ISS'den Amatör Radyo
ISS üzerinde çalışan NA1SS çağrı işareti, ARISS (Amateur Radio on the International Space Station) programı kapsamında dünyayla konuşuyor. Frekans: 145.800 MHz FM. Geçiş süresi ortalama 8-10 dakika. Türkiye'den de takip ediliyor — ve evet, yakalamak mümkün.
ARISS programı sayesinde okullar, astronotlarla doğrudan QSO yapabiliyor. Çocukların o hayranlık dolu seslerini düşündüğümde içim sızlıyor. O an onlara "uzay uzak değil" diye fısıldıyor biri — 2 metre anteniyle, bir amatörün eliyle.
Bir çocuk astronota soru sorarken, aslında bütün insanlık soru soruyor.
Amatör telsizcilik, o köprünün taşını döşeyen ellerin hikâyesidir.
APRS ve Dijital Modlar: Radyo Ekrana Taşınıyor
Modern amatör telsizcilik yalnızca mikrofon ve kulaklıktan ibaret değil artık. APRS (Automatic Packet Reporting System), haritayı konuşturuyor. Konumum, hava durumu istasyonumun verisi, kısa mesajım — hepsi paketleniyor ve hava dalgalarına bırakılıyor. Biri, dünyanın öte ucunda, haritasında benim noktamı görüyor.
TB8ANO>APRS,TCPIP*,qAC,T2TURKEY:
!3847.62N/03922.58E-Elazığ / TB8ANO İGate
aprssymbol=/- comment: 73 de TB8ANO
APRSThursday her hafta Perşembe günü dünya genelinde binlerce istasyonun check-in yaptığı, tamamen APRS üzerinden yürütülen bir etkinlik. Ben de katılıyorum. Ve o haritada Japonya, Brezilya, İsveç, Avustralya ile yan yana görünmek — inanın, çok sıradan bir şey değil bu.
DMR dijital ses, BrandMeister ağı, TalkGroup 28600 — bunlar artık benim günlük dilim. DroidStar uygulamasıyla telefon üzerinden bile bu ağa giriyorum. Ancak gerçek heyecan hâlâ aynı yerde: antenin ucundan çıkan sinyalin havayı yaran o anında.
700K+Dünya geneli lisanslı amatör 145.800ISS FM frekansı (MHz)
28600TG Türkiye MultiMode

İnsanlar: Her QSO Bir Ömür Parçası
Yıllar içinde telsizde tanıştığım insanların hepsini hatırlıyorum. Adana'dan emekli bir mühendis; her hafta 40 metreyi tarıyor, sabah ezanıyla uyanıyor ve ilk işi telsizini açmak oluyor. İzmir'den genç bir öğrenci, üniversite koridorlarında taşıdığı elde yapma HT'siyle. Almanya'dan göçmen bir Türk, anavatanın sesini arıyor frekansda.
Net çevrimlerinde söz almak, net kontrol istasyonuna "TA..., Merhaba" demek — kulağa sıradan geliyor ama değil. O an bir topluluğun parçasısın. Sesin var. Duyuluyorsun.
"Radyo başında geçen her saat, aslında insanla geçirilen bir saattir. Dalganın ötesinde her zaman bir kalp var."
Acil İletişim: Radyonun Asıl Yüzü
İnternet kesildiğinde, GSM çöktüğünde, elektrik gittiğinde — amatör telsiz çalışmaya devam eder. Deprem, sel, yangın — her afette amatörler sahadaydı. AFAD koordinasyonunda, Kızılay ikmal zincirinde, köprülerin kesildiği vadilerde ses taşıyan tek şey bazen bizim antenlerimizdi.
Bu sorumluluk beni ağırlaştırıyor; iyi anlamda. Lisansımı aldığımda sadece bir radyo operatörü olmadım — bir olasılık oldum. Bir güne hazırlandım. O gün gelmemesini diliyorum. Ama gelirse, orada olacağım.
73 de TB8ANO İyi DX, güzel QSO'lar — tüm amatörlere

Sessizliğin İçinde

Ahmet Nuri ÖZSOY