Çağrı İşareti onaylanmamış kişiler platformda konu açma yetkisi veya ileti gönderme yetkisi bulunmamaktadır.
Ana Menü

Simpleks ve Dupleks Telsiz Çalışma Prensibi

Başlatan Telsiz TürkiyeDoğrulandı, 10 Ekim, 2026, 12:30

« önceki - sonraki »

Telsiz TürkiyeDoğrulandı

Rol: Kurucu
Çağrı İşareti TB3TKK
Saha çalışmalarında veya afet haberleşmesinde amatör telsizcilerin en sık karşılaştığı kararlardan biri, haberleşmenin simpleks mi yoksa dupleks mi yapılacağıdır. Doğru çalışma yöntemini seçmek, batarya tasarrufundan kanal verimliliğine kadar birçok teknik unsuru doğrudan etkiler.

Simpleks ve Dupleks Telsiz Çalışma Prensibi


Simpleks Frekans Kullanımı
Simpleks haberleşme, verici ve alıcının aynı frekansı kullanarak doğrudan birbirleriyle haberleşmesi anlamına gelir. Bu yöntemde cihazınız göndermeye geçtiğinde alıcı devre dışı kalır, karşı taraf konuşurken ise siz dinleme konumuna geçersiniz. Frekans bandı üzerinde aynı anda tek bir istasyon aktif olabilir.

Bu yöntemin en büyük avantajı altyapı bağımsız olmasıdır. Herhangi bir röle istasyonuna ihtiyaç duyulmaz ve 50 ohm empedanslı antenler üzerinden doğrudan nokta atışı iletişim kurulur. Ancak menzil tamamen iki istasyon arasındaki coğrafi engellere, anten yüksekliğine ve kullanılan çıkış gücüne bağlıdır.

Röle Üzerinden Dupleks Çalışma
Dupleks çalışma, genellikle araya bir röle istasyonu girerek gerçekleştirilir. Tam dupleks iki farklı frekansın aynı anda kullanılmasıdır ancak amatör telsizcilikte sıklıkla kullanılan sistem yarı dupleks yapıda çalışan rölelerdir. Röle, bir frekanstan aldığı zayıf sinyali eş zamanlı olarak çok daha yüksek güçle ve başka bir frekanstan tekrar yayınlar.

Türkiye genelinde VHF bandında standart offset değeri eksi 600 kHz, UHF bandında ise eksi veya artı 7.6 MHz seviyesindedir. Örneğin 145.000 MHz girişli bir röle için çıkış frekansı bu offset uygulanarak belirlenir. Bu sistem, dağlık coğrafyamızda tepe arkası görüşmeleri mümkün kılarak kapsama alanını katbekat artırır.

Ne Zaman Hangisi Tercih Edilmelidir
Saha uygulamalarında hangi yöntemin seçileceği tamamen operasyonel ihtiyaçlara göre şekillenir. Eğer aynı vadi içinde, yakın mesafede veya doğrudan görüş hattında olan istasyonlarla görüşüyorsak, röle kanallarını meşgul etmemek adına mutlaka simpleks frekanslar kullanılmalıdır. VHF için 145.500 MHz gibi standart çağrı ve görüşme frekansları bunun için uygundur.

Buna karşılık, şehirler arası bağlantılarda veya kapsama alanı dışındaki istasyonlara ulaşmak gerektiğinde röleler devreye girer. Özellikle afet ve acil durum haberleşmesinde, altyapının sağlam kalması durumunda röleler geniş alan koordinasyonu için birincil tercihtir. Ancak röle arızası riskine karşı her zaman alternatif simpleks frekanslar hafızaya kaydedilmelidir.

Teknik Dezavantajlar ve Kısıtlamalar
Her iki yöntemin de kendine has teknik kısıtlamaları bulunur. Simpleks çalışmada coğrafi engeller en büyük sınırlamadır ve sinyal zayıflaması doğrudan mesafe ile artar. Dupleks çalışmada ise röle kapsama alanı dışına çıkıldığında iletişim tamamen kesilir ve yanlış offset veya CTCSS ton ayarları nedeniyle röleyi tetiklemek imkansız hale gelebilir.

Ayrıca yoğun röle kullanımı, aynı anda birden fazla istasyonun erişim talebi nedeniyle çakışmalara yol açabilir. Bu nedenle operatörler bandı dinlemeden mandala basmamalı, KEGM tarafından belirlenen çağrı işaretlerini ve band planı kurallarını kesinlikle ihlal etmemelidir.

  • Görüşme mesafesini ve coğrafi engelleri önceden hesaplayın.
  • Yakın mesafe temaslarında röleleri meşgul etmeyip simpleks kullanın.
  • Röle kullanırken doğru offset ve ton değerlerini cihaza girin.
  • Ateşleme öncesi kanalın boş olup olmadığını mutlaka dinleyin.
  • Acil durum planına yedek simpleks frekansları ekleyin.

Saha çalışmalarınızda röle üzerinden dupleks haberleşmeyi mi yoksa doğrudan simpleks frekansları mı daha güvenli buluyorsunuz?